Prawa pracy – dowiedz się co możesz Ty i Twój pracodawca!

Posted by

Prawo pracy to dziedzina prawa, którą każdy pracownik zatrudniony na umowę o pracę i każdy pracodawca, powinien możliwie najlepiej poznać. Każda ze stron ma prawa oraz obowiązki wynikające z ustawy. A ich nieprzestrzeganie wiąże się z konsekwencjami.

5 najważniejszych praw pracownika

Pracownikowi z tytułu zatrudnienia przysługuje kilka kluczowych praw. Są to:

Do wykonywania pracy w warunkach bezpiecznych i higienicznych

Po stronie pracodawcy leży obowiązek zapewnienia pracownikowi warunków pracy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Tyczy się to wszystkich rodzajów zatrudnienia, więc również umów cywilno-prawnych. Co ważne, ustawa precyzuje, że pracodawca powinien zapewnić stosowne warunki, stosując nowoczesne rozwiązania.

Prawo do wypoczynku

Przepisy szczegółowo mówią o tym, ile urlopu przysługuje pracownikowi z odpowiednim stażem pracy, a także które dni są ustawowo wolne od pracy. Określony jest też dzień pracy oraz długość tygodnia pracy, wynoszą odpowiednio 8 i 40 godzin. Pracownik musi mieć 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę, zaznacza Andrzej Pazdyga, prowadzący kancelarię adwokacką w Toruniu. Jeśli pracownik zatrudniony jest na umowę o pracę, ma prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego o długości 20 lub 26 dni (krótszy dla osób zatrudnionych krócej niż 10 lat).

Prawo do godziwego traktowania

Pracodawca nie może dyskryminować pracownika. Chociażby przez inne traktowanie ze względu na płeć, choć wykonywany jest taki sam zakres obowiązków. Dyskryminacja może dotyczyć także nierównego dostępu do szkoleń albo możliwości awansowania.

Prawo do godziwego wynagrodzenia

Pracownikowi należy się godziwe wynagrodzenie za pracę, w ustalonym terminie. Wynagrodzenie ma uwzględniać jakość i rodzaj świadczonej pracy oraz kwalifikacje pracownika. Ewentualne potrącenia wynagrodzenia mogą dokonywać się w granicach przewidzianych prawem.

Wykonywanie pracy na podstawie umowy

Pracownik ma prawo żądać od pracodawcy podpisania z nim umowy, w której określone będą, chociażby wysokość wynagrodzenia, czas jego wypłacania, zakres obowiązków. Umowa musi być zgodna z przepisami prawa pracy. Rodzaju umowy zależy od porozumienia między stronami.

5 największych praw pracodawcy

Pracodawcy przysługują między innymi prawa do:

Nawiązania i rozwiązania stosunku pracy

Jeżeli pracownik nie wywiązuje się z powierzonych mu obowiązków, pracodawca może rozwiązać z nim umowę. Może to zrobić za porozumieniem stron albo dyscyplinarnie.

Karania, upominania

W przypadku, gdy pracownik nie wypełnia właściwe powierzonych mu obowiązków albo naraził firmę na szkody finansowe, pracodawca ma prawo upomnieć go, ukarać naganą albo karą pieniężną. Od stycznia 2017 roku współodpowiedzialność materialna pracownika musi zostać zawarta przez pracownika z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności.

Ustalania warunków pracy i płacy

Wysokość wynagrodzenia zależy od pracodawcy. On też zapewnia warunki do jej wykonywania. Warto zaznaczyć, że od 1 stycznia 2017 roku płaca minimalna wynosi 2000 zł brutto. Zniknęły też regulacje dotyczące minimalnego poziomu zarobków w pierwszym roku pracy. Co oznacza, że młody pracownik od stycznia 2017 musi zarabiać co najmniej 100% stawki minimalnej. Więcej ustaleń można znaleźć w ustawie.

Żądania od pracownika podania danych osobowych

Dla nawiązania stosunku pracy pracodawca ma prawo żądać od pracownika podana określonych danych jak imienia, nazwiska, daty urodzenia, wykształcenia, przebiegu dotychczasowego zatrudnienia.

Żądanie wyrównania szkody za złamanie zapisu o zakazie konkurencji

Przy obecnym rynku pracy i nierzadkich przypadkach podkradania pracowników, jest to prawo bardzo ważne. Pracodawca musi jednak udowodnić, że poniósł stratę z tytułu pracy pracownika na rzecz konkurencyjnej firmy. Klauzula o zakazie często ma jednak wymienione podmioty, z którymi pracownik nie może się związać zawodowo przez określony czas po wygaśnięciu stosunku pracy, pod rygorem kary finansowej.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *